Nieuwe studie toont kostenefficiëntie en comfort van passiefhuizen

Het Ministerium für Bauen und Verkehr des Landes Nordrhein-Westfalen bracht onlangs de studie 'Leben im Passivhaus. Baukonstruktion, Baukosten, Energieverbrauch, Bewohnererfahrungen' uit (ILS NRW Schriften 202). Deze studie bevestigt grotendeels vroegere statistische studies in zake comfort, energiegebruik en bewonerservaringen.
Sedert het begin van de ondersteuning van passiefhuizen in Nordrhein-Westfalen in 1999 tot midden 2005 werden in dit bundesland 480 projecten met 1070 wooneenheden ondersteund. Door de evaluatie van een omvangrijke databank van gesubsidieerde projecten kan hiermee de grootste kwaliteitsstudie en kostenbeoordelingsstudie van passiefhuizen worden voorgelegd. Bovendien ondervroeg ILS NRW de bewoners van 210 passiefhuizen, met een repons van 176 projecten.
De studie resulteerde in een uitvoerige statistische interpretatie van het passiefhuisbestand vlak over de Belgische grens. Zo werd onderzocht welk type woning het meest werd gebouwd en welke isolatiematerialen en vensters het meest worden gebruikt.
De bouwkosten van passiefhuizen werden nauwkeurig onderzocht. Eéngezinswoningen (de grootste staal in deze studie, 94 projecten) blijken qua constructie gemiddeld 1375 EUR per m2 woonoppervlakte te kosten, in verhouding tot 1300 EUR per m2 voor 3-liter woningen (lage energiewoningen, vgl. ten opzichte van de Duitse bouwstandaard volgens de wetgeving wordt een meerkost van 8% vastgesteld). Voor dubbelwoonsten ligt de verhouding op 1390 EUR/m2 t.o.v. 1240 EUR/m2, voor rijwoningen 1280 EUR/m2 t.o.v. 1060 EUR/m2. Er werd weinig onderscheid in prijs waargenomen tussen massiefbouw of houtskeletbouw. De ramen blijken met een kost van 10,4 à 12,1% van de constructiekost de duurste passiefhuismaatregel te zijn (vgl. 3-liter huis: 6,1 tot 7,1% van de constructiekost). De isolatiekosten bedragen voor ééngezinswoningen 87 EUR per m2 woonoppervlakte, voor meergezinswoningen 54 EUR/m2 (vgl. 3-liter huis ééngezinswoning: 76 EUR/m2). De ventilatie-installatie kost gemiddeld 5,1% van de bouwkost, het wegvallen van een actief verwarmingssysteem bespaart de bouwer gemiddeld 13600 EUR. Een gemiddelde subsidie van 4,26% van de constructiekost laat het land NRW toe om de meerkosten van passiefhuizen ten opzichte van laag energiewoningen weg te subsidiëren. De ontwerpkosten lagen gemiddeld bij 8,5%.
Ook het energieverbruik van de passiefhuizen werd geëvalueerd waarmee de effectiviteit van de passiefhuisstandaard weer eens werd aangetoond. In 31,6% van de gevallen worden de passiefhuizen elektrisch naverwarmd met een batterij in de luchtgroep, daarnaast blijken ook pelletkachels (21,1%), kleine condenserende gasketels (14%), warmtepompen (10,5%) en compacte geïntegreerde toestellen (10,5%) populair. Dit in tegenstelling tot 3-liter huizen, waar veelal condenserende ketels worden toegepast (58,6%).
46,7 % van de bewoners bouwde een passiefhuis uit eigen overtuiging, slechts in 2,2% van de gevallen kwam de architect af met het idee. In 57,8 % van de gevallen werd het passiefhuis- of laagenergieconcept voorgeschreven in het bouwgebied.
In zake de kwaliteitskeuringen worden vooral het ontwerp en de uitvoering van de ventilatie-installaties als hoofdbron voor fouten opgemerkt. In vele gevallen ontbrak bij de installateur de nodige kennis en werden fouten in het ontwerp opgemerkt. Ook werden akoestische problemen waargenomen. In 10 van 115 passiefhuizen werd schimmel ogemerkt, vooral ten gevolge van droogprocessen van natte bouwmaterialen, wat ook nauw samenhangt met de slechte werking van de ventilatie-installatie. Qua bedieningscomfort scoren de installaties dan weer erg goed, wat aantoont dat de beschikbare systemen voldoende uitgerijpt zijn. De meeste installaties functioneren na een justificatie goed. De evaluatie van de uitspraken van de bewoners met betrekking tot de ruimtetemperaturen in de winter laten de vorsers toe om te concluderen dat quasi alle ondervraagde bewoners tevreden zijn over de temperatuur in huis. 3/4 van de ondervraagden vond de luchtvochtigheid aangenaam, 21% ervaarde ze als te droog in de winter. In 34% van de gevallen lag de luchtvochtigheid beneden 30%, in 66% van de gevallen in het aanbevolen bereik van 40% en hoger. Eén van de hoofdoorzaken van te droge lucht is een te hoog ingesteld ventilatiedebiet. De studie toont tevens dat de meeste bewoners hun ventilatiegedrag aangepast hebben aan de woning. De helft van de ondervraagden beweert nooit bijkomend te verluchten, 43% doet dat zelden. Ook vensters in slaapkamers worden in de praktijk zelden geopend. In de zomersituatie bemerken 38% van de bewoners te hoge ruimtetemperaturen, wat in hoofdzaak te wijten blijkt te zijn aan het ontbreken van zonwering. Ook de inschatting van 71% van de bewoners dat zonwering absoluut noodzakelijk is, toont het belang van deze component.
De studie concludeert dat over het algemeen zowel in de winter als in de zomer het comfort door de bewoners als aangenaam wordt ervaren. Op de vraag of de bewoners nogmaals een passiefhuis zouden bouwen, antwoordde 88% volmondig ja en 2% nee. De meeste bewoners zijn tevreden, onafhankelijk van het reëel energiegebruik, en de ontevredenen zijn toewijsbaar aan enkele gebouwen met een onvakkundige uitvoering. In het bijzonder dient aandacht te worden besteed aan de goede uitvoering van de ventilatie-installaties, het toepassen van zonwering en het inwijden van de gebruiker in de werking van de systemen.

Meer info:
Institut für Landes- und Stadtentwicklungsforschung und Bauwesen des Landes Nordrhein-Westfalen (ILS NRW)
Website: http://www.ils.nrw.de
'Leben im Passivhaus', ILS NRW 2007, Aachen, ISBN 3-8176-6202-5

24/05/2007